CHURCH OF THE GENUINE

ORTHODOX CHRISTIANS OF GREECE

                                                                                                                        HOLY THEOPHANY 2026

 

 

FESTAL MESSAGE

OF THE ARCHBISHOP OF ATHENS AND ALL OF GREECE

 

 

“Light of Light, Christ our God shone in the world,

 God revealed; all peoples worship Him”. 1

 

 

Dearly beloved children in Christ,

The Grace of the Holy Spirit has gathered us on this illuminated day to celebrate together the holy Theophany or Epiphany, that Dominical  Feast Day of the Baptism of our Lord Jesus Christ by the Prophet, Forerunner and Baptist John in the Jordan River.

During that period of God’s earthly presence on earth, Saint John the Forerunner, through the command of God, called people to repentance and baptised them in water. In fact, he sought fruits worthy of true repentance, threatening using the metaphor of every tree which does not bear fruit will be ut down and thrown into the fire. He emphasised that the one Who will come after him, which is Christ, will baptise with “the Holy Spirit and fire” 2 .

Christ also came to John and was baptised by him, that is, He was immersed in water. When Having been baptised, He immediately rose up from the water, being sinless; then the heavens were opened to him and John beheld the Spirit of God descending like a dove and coming upon Him, while there came a voice from Heaven which said that, This is My Beloved Son, in Whom I am well pleased. 3

Through the Incarnation of the Son and Word of God, our nature was renewed. Through Baptism (which was handed down to us by Christ himself through his baptism) each individual's personhood (hypostasis) is renewed. Great indeed is the Mystery of the Baptism of Jesus Christ, which likewise revealed the mystery of the Most Holy and Life-Creating Trinity. Also, great is the Mystery of holy Baptism which is offered in His Church, for this is the gate of the Heavens where those who are baptised enter.

Provided that, one follows a life of repentance, adherence to all of God’s commandments, having Love as the crown of virtues, and partaking of the Body and Blood of Christ. These are what Christ Himself has handed down to us, and upon these hangs our salvation, upon these do we bear fruits and upon these the Divine Oikonomia recapitulated 4 , that is, the Will of God for the salvation of man and the entire world.

Dearly beloved children in Christ,

As has been previously stated, during the Baptism of our Lord, the heavens opened. This shows, as Saint Cyril of Alexandria highlights, that there now exists one flock, the heavenly and the terrestrial, that is, the angels and human beings, with only one Arch-Shepherd: Christ 5 . As the prayers declare in today’s service of the Great Blessing of the Waters, that today and always for the flock of Christ - which is His One Church: His Body - which He alone is the Head, the “things on high celebrate together with things below, and things below converse with things on high” 6 .

It is this unity which for twenty centuries now that the adversary of the salvation of mankind - the devil - frantically wars against. First and foremost, he endeavours through schisms and heresies to cut and distance man from the Body of Christ: the Church, so that his salvation is nullified. As the ruler of this world, he pushes humanity to complete apostasy from God and life decisions that conflict with His salvific will.

We live in an age or rather in a disoriented world which is characterised on all levels by confusion, uncertainty, relativism, syncretism, entitlement, corruption and perversion. In such a world, which inevitably influences everyone and everything, in order to not be deceived, we must: know who we are; where we are headed; what is our destination; have clear opinions on all matters; and tread on a safe path.

The criterion, measure and authority for all the above cannot be anything else or rather anyone else other than One Who is “the way, the truth, and the life” 7 , the incarnate Son and Word of God, the Theanthropos (or God-Man) Jesus Christ and only Saviour of the world. The One Who - according to His promise - is and will be with us through His Church “even to the end of the age” 8 ! Provided that we remain united with Him being Her [the Church’s] members, that is, as members of His Body!

Dearly beloved children in Christ,

We must not silence the fact that although today, while “the sacred and grandiloquent festival of the Orthodox is glad,” 9 the majority of our Greek fellow citizens have shunned their ancestral piety. In fact, the governing Church of the Greek people in its recent decision, blasphemed against the Mysteries/Sacraments of the Orthodox declaring that they are supposedly devoid of validity and canonicity and considered as not having been performed 10 . At the same time through its [i.e. the governing Church of Greece] equation with the nucleus of Ecumenism, which is the Vaticanized Phanar [the Patriarchate of Constantinople], it recognizes Apostolic Succession and sacraments in the heresy of Papism, with which (as it has just been recently declared in deed and word) it already has partial communion, urgently pursuing complete unification! 11

Of course, the little flock of Orthodox and its Shepherds are not perturbed by this indirect form of persecution, as it is imposed due to the machinations by worldly authorities and their refusal to register the Sacraments of the Orthodox in the State Registry Offices. By God’s Grace, the validity of the Sacraments stems from the preservation of the Orthodox Faith and Confession and the canonical continuity of Apostolic Succession.

Although we may be humble and unworthy, the Holy Fathers and Heaven itself console and strengthen us. Though we are accused of supposedly being disobedient and schismatics, on account of rejecting the imposition of the papal calendar Innovation (it being the forerunner of anti-Christ Ecumenism, which is a pan-heresy per se), we believe, as Saint Gregory of Nyssa points out, that by persisting in ansestral piety, we tear ourselves from heresy and sew ourselves once and for all upon the fabric of godly faith, seeing in this way the sacred Robe of the Church intact in so far as it is disconnected from communion with heresy! 12

Finally, we glorify the Triune God with gratitude, for, in addition to His many other benefactions, He also granted us with a heavenly confirmation the sacredness of the struggle for piety. Just as the star in the Nativity of Christ and the Heavens in His Baptism became heralds, which like global and other-worldly mouths declared the divinity of Christ 13 , in the same way, and in keeping with such analogies, the Sign of Christ i.e. His Holy Cross, which appeared in 1925 during the night sky of Attica which saturated the church gathering of over two thousand of persecuted Orthodox Christians, bore heavenly witness and validated their stance and Confession to be God-pleasing.

It is in their footprints that we tread and will follow, God willing, until our last breath.

May the Grace of the incarnated God who has been revealed to the world, always be with you!

 

With blessings,

+ THE ARCHBISHOP OF ATHENS

STEPHANOS

 

1 Verse from the Doxology of the Theophany

2 Cf. Matthew 3:11

3 Matthew 3:16-17

4 Gregory Palamas, Homilies 59 & 60 , EPE vol. 11. [in Greek]

5 P. N. Trembelas, Notes on the Gospel of Luke, Athens 1958, p. 138.

6 Service of the Great Blessing of the Waters, The Great Euhologion.

7 John 14:6

8 Matthew 28:20

9 From the Service of the Great Blessing of the Waters.

10 Document of the “Holy Synod of the Church of Greece”, Protocol No. 2877/9.12.2025.

11 The common Declaration of the Ecumenical Patriarch and Pope Leo, 29.11.2025, Website “The Light of the Phanar”. https://fosfanariou.gr/index.php/2025/11/29/koini-dilosi-ecum-patr-kai-papa-leonta-se-9-glosses/

12 “In tearing away from heresy, we are sewn forever upon godly piety”; and “then indissolubly” we see the robe of the Church, when it is detached from communion with heresy…”. Saint Gregory of Nyssa (Homily 7, On Ecclesiastes, EPE 6, 485, Migne PG vol. 44, column 725D-728A).

13 Saint Gregory Palamas, op.cit.

ΕΚΚΛΗΣΙΑ Γ.Ο.Χ. ΕΛΛΑΔΟΣ                                                                        ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ 2026

ΕΟΡΤΙΟΝ ΜΗΝΥΜΑ

ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

«Φῶς ἐκ φωτός, ἔλαμψε τῷ κόσμῳ Χριστός ὁ Θεός

ἡμῶν, ὁ ἐπιφανείς Θεός· τοῦτον λαοί προσκυνήσωμεν»[i].

 

Τέκνα ἐν Κυρίω ἀγαπητά,

Ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μᾶς συνήγαγε κατ’ αὐτήν τήν φωτοφόρο ἡμέρα γιά νά συνεορτάσουμε τά ἅγια Θεοφάνεια ἤ Ἐπιφάνεια, τή Δεσποτική Ἑορτή τῆς Βαπτίσεως τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ ὑπό τοῦ Προφήτου, Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ Ἰωάννου στόν Ἰορδάνη ποταμό.

Ἐκεῖνον τόν καιρό, τῆς ἐπί γῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ, ὁ Πρόδρομος Ἰωάννης, κατ’ ἐντολήν τοῦ Θεοῦ, καλοῦσε σέ μετάνοια καί βάπτιζε στό ὕδωρ τούς ἀνθρώπους. Ἐπιζητοῦσε μάλιστα καρπούς ἀξίους τῆς μετανοίας, ἐπισείοντας  μεταφορικῶς γιά κάθε ἄκαρπο δένδρο τήν ἀποκοπή καί τή ρίψη στή φωτιά. Τόνιζε δέ ὅτι ὁ μετά ἀπό αὐτόν ἐρχόμενος, δηλαδή ὁ Χριστός, θά βαπτίζει στό Ἅγιο Πνεῦμα καί τό πῦρ[ii].

Ὁ Χριστός προσῆλθε καί Αὐτός στόν Ἰωάννη καί βαπτίσθηκε, δηλαδή καταδύθηκε στό ὕδωρ. Ἀφοῦ βαπτίσθηκε, ἀνέβηκε ἀμέσως, ὡς ἀναμάρτητος, ἀπό τό ὕδωρ, ἀνοίχτηκαν γι’ αὐτόν οἱ οὐρανοί καί εἶδε ὁ Ἰωάννης τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ νά κατεβαίνει σάν περιστερά καί νά ἔρχεται ἐπάνω Του, ἐνῶ ἦλθε ἀμέσως καί φωνή ἀπό τόν Οὐρανό πού ἔλεγε τοῦτος εἶναι ὁ ἀγάπητος μου υἱός.

Μέ τήν ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ ἀνακαινίστηκε ἡ φύση μας, ἐνῶ μέ τό Βάπτισμα, πού μᾶς παρέδωσε ὁ ἴδιος βαπτισθείς, ἀνακαινίζεται καί τοῦ καθενός μας ἡ ὑπόσταση. Μέγα τό Μυστήριο τοῦ Βαπτίσεως τοῦ Χριστοῦ, κατά τό ὁποῖο φανερώθηκε καί τό μυστήριο τῆς παναγίας καί παντουργοῦ Τριάδος, μέγα καί τό Μυστήριο τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος πού παρέχει ἡ Ἐκκλησία Του, διότι αὐτό εἶναι ἡ πύλη τῶν Οὐρανῶν πού εἰσάγει ἐκεῖ τούς βαπτιζομένους.

 Ἀρκεῖ νά ἀκολουθεῖται ἀπό διά βίου μετάνοια, τήρηση ὅλων τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, μέ κορωνίδα τήν ἀγάπη, καί ἀπό τή μετάληψη τοῦ Σώματος καί Αἵματός Του. Αὐτά μᾶς παρέδωσε ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ἀπό αὐτά ἐξαρτᾶται ἡ σωτηρία μας, μέ αὐτά τήν καρπωνόμαστε καί σέ αὐτά συγκεφαλαιώνεται ἡ Θεία Οἰκονομία[iii], δηλαδή τό θέλημα τοῦ Θεοῦ γιά τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου καί ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου.

Τέκνα ἐν Κυρίω ἀγαπητά,

Ὅπως προελέχθη, κατά τή Βάπτιση τοῦ Κυρίου μας ἄνοιξαν οἱ Οὐρανοί. Αὐτό ἀποδεικνύει, ὅπως ἐπισημαίνει ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας, πώς πλέον ὑπάρχει μία ποίμνη, τῶν ἄνω και κάτω, τῶν ἀγγέλων δηλαδή καί τῶν ἀνθρώπων, μέ ἕναν ἀρχιποίμενα, τόν Χριστόν[iv]. Ὅπως δέ ἀναφέρεται στίς εὐχές τοῦ σήμερον τελεσθέντος Μεγάλου Ἁγιασμοῦ, τώρα ἀλλά καί πάντοτε στήν ποίμνη τοῦ Χριστοῦ, πού εἶναι ἡ μία Ἐκκλησία Του, τό Σῶμα Του, τῆς ὁποίας Αὐτός καί μόνον Κεφαλή ὑπάρχει, «τά ἄνω τοῖς κάτω συνεορτάζει καί τά κάτω τοῖς ἄνω συνομιλεῖ»[v].

Αὐτή τήν ἑνότητα πολεμᾶ λυσσωδῶς, ἐδῶ καί εἴκοσι αἰῶνες, ὁ ἐχθρός τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων, ὁ διάβολος, γιά νά τήν διαρρήξει. Πρωτίστως, ἐπιδιώκει μέ τά σχίσματα καί τίς αἱρέσεις τήν ἀποκοπή καί ἀπομάκρυνση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τήν Ἐκκλησία, ὥστε νά ματαιωθεῖ ἡ σωτηρία του. Ὡς κοσμοκράτορας δέ, ἐξωθεῖ τούς ἀνθρώπους στήν πλήρη ἀποστασία ἀπό τόν Θεό καί σέ ἐπιλογές στή ζωή των ὅλων ἐκείνων πού ἀντιστρατεύονται τό σωτήριο θέλημά Του.

Ζοῦμε σέ μία ἐποχή ἤ μᾶλλον σέ ἕναν κόσμο ἀποπροσανατολισμένο. Τόν χαρακτηρίζει σέ ὅλα τά ἐπίπεδα ἡ σύγχυση, ἡ ἀβεβαιότητα, ὁ σχετικισμός, ὁ συγκρητισμός, ὁ δικαιωματισμός, ἡ διαφθορά καί ἡ διαστροφή. Σέ ἕναν τέτοιο κόσμο, ὁ ὁποῖος ἀναπόφευκτα ἐπηρεάζει ὅλους καί ὅλα, χρειάζεται, γιά νά μήν παρασυρθοῦμε, νά γνωρίζουμε τί εἴμαστε, ποῦ πηγαίνουμε, ποιός εἶναι ὁ προορισμός μας, νά ἔχουμε σαφεῖς ἀπόψεις γιά ὅλα τά θέματα, νά βαδίζουμε σέ ἀσφαλή ὁδό καί πορεία.

Τό κριτήριο, τό μέτρο καί ἡ αὐθεντία γιά ὅλα αὐτά δέν μπορεῖ νά εἶναι ἄλλο ἤ μᾶλλον ἄλλος, παρά Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι «ἡ ὁδός καί ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή»[vi], ὁ σαρκωθείς Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ, ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς Χριστός καί μοναδικός Σωτήρας τοῦ κόσμου. Αὐτός πού, κατά τήν ὑπόσχεση καί ἐπαγγελία Του, εἶναι καί θά εἶναι «ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος»[vii] μαζί μας διά τῆς Ἐκκλησίας Του! Ἀρκεῖ κι ἐμεῖς νά παραμένουμε ἑνωμένοι μαζί Του ὡς μέλη Αὐτῆς, δηλαδή ὡς μέλη τοῦ Σώματός Του!

Τέκνα ἐν Κυρίω ἀγαπητά,

Δέν μπορεῖ νά ἀποσιωπηθεῖ ὅτι σήμερον ἐνῶ «ἡ ἱερά και μεγαλόφωνος τῶν ὀρθοδόξων πανήγυρις ἀγάλλεται»[viii], ἡ πλειοψηφία τῶν Ἑλλήνων συμπολιτῶν μας ἔχει ἀποστρέψει τό πρόσωπό της ἀπό τήν πατρώα εὐσέβεια. Μάλιστα, ἡ Διοικοῦσα Ἐκκλησία αὐτοῦ τοῦ  λαοῦ μέ πρόσφατη ἀπόφασή της βλασφημεῖ τά Μυστήρια τῶν Ὀρθοδόξων ὡς δῆθεν στερούμενα ἐγκυρότητος καί κανονικότητος θεωρούμενα ὡς μή τελεσθέντα[ix], ἐνῶ τήν ἴδια στιγμή διά τῆς ταυτίσεώς της μέ τό κέντρο τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, τό Βατικανοποιημένο Φανάρι, ἀναγνωρίζει Ἀποστολική Διαδοχή καί μυστήρια στήν αἵρεση τοῦ Παπισμοῦ, μέ τόν ὁποῖο, ὅπως καί προσφάτως διακηρύχθηκε ἔργῳ και λόγῳ, βρίσκονται ἤδη σέ μερική κοινωνία καί ἐπείγονται γιά τήν πλήρη ἕνωση![x]

Βεβαίως, τό μικρό ποίμνιο τῶν ὀρθοδόξων καί οἱ Ποιμένες του δέν πτοοῦνται ἀπό αὐτόν τόν ἔμμεσο διωγμό, διότι ὑπαγορεύεται, λόγῳ τῆς διαπλοκῆς τῶν ἐξουσιῶν καί ἡ μή καταχώρηση τῶν Μυστηρίων τῶν Ὀρθοδόξων στά Ληξιαρχεῖα τοῦ Κράτους, ἀφοῦ  τό κῦρος αὐτῶν ἀντλεῖται ἀπό τήν, χάριτι Θεία, διακράτηση τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως καί Ὁμολογίας καί τήν κανονική συνέχεια τῆς Ἀποστολικῆς Διαδοχῆς.

Καίτοι ταπεινούς καί ἀναξίους, οἱ Ἅγιοι Πατέρες καί ὁ ἴδιος ὁ Οὐρανός μᾶς παρηγοροῦν καί μᾶς ἐνισχύουν. Ἐνῶ κατηγορούμεθα ὡς δῆθεν ἀνυπάκουοι καί σχισματικοί, ἐπειδή ἀρνούμεθα τήν ἐπιβολή τῆς παπικῆς ἡμερολογιακῆς Καινοτομίας, ὡς προδρόμου τοῦ ἀντιχρίστου Οἰκουμενισμοῦ καί τόν ἴδιο ὡς παναίρεση, πιστεύουμε, ὅπως ἐπισημαίνει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης, ὅτι ἐμμένοντας στήν πατρώα εὐσέβεια, ἀποσχιζόμαστε ἀπὸ τὴν αἵρεση καὶ ραβόμαστε γιὰ πάντα πάνω στὸ ὕφασμα τῆς εὐσεβοῦς πίστεως, βλέποντας πιὰ τότε ἀκέραιο τὸν χιτώνα τῆς Ἐκκλησίας, ὅταν ἀποσπαστεῖ ἀπὸ τὴ σχέση μὲ τὴν αἵρεση![xi]

Τέλος, δοξολογοῦμε μετ’ εὐχαριστίας τόν Τριαδικό Θεό, διότι, πέραν τῶν πολλῶν ἄλλων εὐεργεσιῶν Του, μᾶς χάρισε καί τήν ἐξ ὕψους βεβαίωση τοῦ ἱεροῦ ὑπέρ τῆς εὐσεβείας ἀγῶνος. Ὅπως ὁ ἀστήρ στήν Γέννηση τοῦ Σωτῆρος μας καί οἱ Οὐρανοί στήν Βάπτισή Του ἔγιναν κήρυκες πού σάν παγκόσμια καί ὑπερκόσμια στόματα κήρυξαν τή θεότητα τοῦ Χριστοῦ[xii], ἔτσι, τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, καί τό Σημεῖο τοῦ Χριστοῦ, ὁ Τίμιος Σταυρός, πού ἐμφανίσθηκε το ἔτος 1925 στόν νυκτερινό Ἀττικό οὐρανό καί κατηύγασε τήν ἐκκλησιαστική Σύναξη τῶν ὑπερδισχιλίων διωκομένων Ὀρθοδόξων, προσεμαρτύρησε ἄνωθεν καί ἐπικύρωσε ὡς θεάρεστη τή στάση καί Ὁμολογία των.

Αὐτῶν τοῖς ἴχνεσι βαδίζουμε καί θά ἀκολουθοῦμε, σύν Θεῶ, ἕως ἐσχάτης μας ἀναπνοῆς.

 Ἡ Χάρις τοῦ σαρκωθέντος καί ἐν κόσμῳ ἐπιφανέντος Θεοῦ εἴη μετά πάντων ὑμῶν!

Μετ’ εὐχῶν καί εὐλογιῶν

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

†  Ὁ Ἀθηνῶν ΣΤΕΦΑΝΟΣ

 

---

[i] Στιχηρό τῶν Αἴνων τῶν Θεοφανείων.

[ii] Πρβλ Ματθ. γ΄, 11.

[iii] Γρηγορίου Παλαμᾶ, ὁμιλίες ΝΘ΄& Ξ΄, ΕΠΕ 11.

[iv] Π.Ν. Τρεμπέλα, Ὑπόμνημα εἰς το κατά Λουκᾶν Εὐαγγέλιον, Ἀθῆναι 1958, σελ. 138.

[v] Εὐχές Μεγάλου Ἁγιασμοῦ, Μέγα Εὐχολόγιον.

[vi] Ἰω. ιδ΄, 6.

[vii] Ματθ. κη΄, 20.

[viii] Ἐκ τῶν Εὐχῶν τοῦ Μ. Ἀγιασμοῦ

[ix] Ἔγγραφο τῆς «Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος», Ἀρ. Πρωτ. 2877/9.12.2025

[x] Ἡ κοινή Διακήρυξη Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη καί Πάπα Λέοντα, 29.11.2025, Ἱστοσελίδα «Φῶς Φαναρίου».

[xi] «Τῆς αἱρέσεως ἀποσχιζόμενοι, τῇ εὐσεβείᾳ διὰ παντὸς ἐνραπτόμεθα»· καὶ «τότε ἄρρηκτον» βλέπουμε τὸν τῆς Ἐκκλησίας χιτῶνα, ὅταν ἀπορραγῇ τῆς πρὸς τὴν αἵρεσιν κοινωνίας...». Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσης. (Ὁμιλία Ζ΄, Εἰς τὸν Ἐκκλησιαστήν, ΕΠΕ 6,485. PG τ. 44, στλ. 725D-728Α)

[xii] Γρηγορίου Παλαμᾶ, ὅ. π.

 

Θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί….

….ὁμιλήματα, μελωδήματα και καλαντίσματα τοῦ ἁγίου δωδεκαημέρου

 

Μέ ἐπιτυχία πραγματοποιήθηκε, τήν Κυριακή μετά τήν Χριστοῦ Γέννηση (29 Δεκ. 2025/11 Ἰαν. 2026) τό ἀπόγευμα, ἡ ἑορταστική Ἐκδήλωση γιά τό ἅγιο δωδεκαήμερο στό Ἐκκλησιαστικό Πνευματικό Κέντρο Περιστερίου, ὅπου εἴχαμε τήν τιμή νά συμμετέχουμε ὡς ὁμιλητής (τίτλος τῆς ὁμιλίας μας: «Ἐπίγεια φαινόμενα καί ὑπερουράνια νοούμενα»). Θερμά συγχαρητήρια στούς διοργανωτές, τούς συντελεστές καί ὅλους τούς συμετέχοντες. Ἰδιαιτέρως στόν ἐκλεκτό λυράρη καί ἑρμηνευτή κ. Ὑφαντίδη Ἠλία, ὑπεύθυνο τοῦ Πολιτιστικοῦ φορέως "Κιβωτός τοῦ Πόντου" ἀλλά καί τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Φθιώτιδος κ. Παντελεήμονα πού διηύθυνε τόν χορό τῶν ψαλτῶν. Δικαίως καταχειροκροτήθηκαν. Πάντα τέτοια. Παρέστησαν καί παρακολούθησαν ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν κ. Στέφανος, Ἀρχιερεῖς, Ἱερεῖς καί πλῆθος πιστῶν, μεταξύ τῶν ὁποίων πολλοί νέοι.

Δ. Ι. Κ.

Διαχειριστής τοῦ ἱστολογίου

 Ἅγια Χριστούγεννα 2025

 

ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΩΝ ΥΠΟ ΔΙΩΓΜΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ("ΠΑΛΑΙΟΗΜΕΡΟΛΟΓΙΤΩΝ")

ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1930

Καλὴν ἡμέραν, ἀδελφοὶ ἂν εἶναι ὁρισμός σας

Χριστούγεννα ὀρθόδοξα νὰ πῶ στ’ ἀρχοντικόν σας.

Χριστὸς γεννᾶται σήμερον ἐν Βηθλεὲμ τὴ πόλει

τὰς παραδόσεις τὰς σεπτὰς ζητοῦν οἱ Ἀποστόλοι.

Χριστὸς γεννᾶται σήμερον «Τὸ δόξα ἐν ὑψίστοις»

ν’ ἀκούση ἀξιώνεται ἡ ὀρθοδόξων πίστις.

Εἰς τὰ βουνὰ γυρίζουνε οἱ ὀρθόδοξοι ἕως τώρα

καὶ ἡ ἐξουσία τρέχει εὐθὺς χωρὶς νὰ λείψη ὥρα.

Εἰς τὰ βουνὰ γυρίζουνε γιὰ τὴν Ὀρθοδοξίαν

καὶ ἀντὶ ἀστέρος τὸν Σταυρὸν φέρουν στὴν Ἐκκλησίαν.

Καὶ κάθε χρόνο ποὺ περνᾶ μὲ πόθο ἐρωτῶμεν

σὲ ποιό βουνό, σὲ ποιό Ναὸ γιὰ νὰ λειτουργηθῶμεν.

Ἀκούσας δὲ ὁ Χρυσόστομος Δεσπότης θηριώδης

στέλνει στρατὸν καὶ δύναμιν νὰ σφάξη ὡς Ἡρώδης.

Πλὴν ὁ σταυρὸς ἐξ ουρανοῦ βγαίνει καὶ μᾶς φωτίζει

Ὀρθοδοξίας καύχημα καὶ θάρρος μας δωρίζει.

Δὲν θέλουμε τὰ φράγκικα τοῦ Πάπα νὰ ἀκοῦμε

κι’ αὐτοὺς ποὺ τὰ πιστεύουνε ποτὲ νὰ μὴ τοὺς δοῦμε.

Δὲν θέλουμε τὰ φράγκικα, μόνον Ὀρθοδοξία

τὰς παραδόσεις τὰς σεπτὰς ζητάει ἡ Ἐκκλησία.

(….)

Ἔτη καλὰ νὰ ζήσετε μὲ χάρη καί εὐλογία

καὶ ὅλοι πάντα σταθεροὶ εἰς τὴν Ὀρθοδοξία.

 

 Σας περιμένουμε!......

 Διαχρονικῆς ἀξίας συμβουλές, ἐπισημάνσεις και παραινέσεις ἑνός συγχρόνου Ἁγίου

        

Διδαχές

τοῦ  Ἁγίου  Ἱερομάρτυρος

Ἀνδρονίκου  (+1918)

 

 «Τα σημάδια της ασέβειας», σημείωνε, «είναι φανερά στη ζωή του λαού μας. Όλοι βλέπουμε με θλίψη τα μεθύσια, τους ξυλοδαρμούς μέχρι θανάτου, την κραιπάλη και την ακολασία, ιδιαίτερα των νέων, την κατάπτωση των οικογενειακών ηθών, προπάντων την ανυποταξία των παιδιών στους γονείς, το εξεζητημένο ή και έξαλλο ντύσιμο, την αισχρή και αντικοινωνική συμπεριφορά, τη σκληρότητα και την εκδικητικότητα, το ψεύδος και την απάτη. Όλα αυτά δείχνουν την απομάκρυνσή μας από τον Θεό. Τα παιδιά και οι νέοι μεγαλώνουν χωρίς κανέναν ελπιδοφόρο και αυστηρό κανόνα διαγωγής. Στα πρόσωπά τους είναι ζωγραφισμένη η σκληρότητα. Τι θα γίνει, λοιπόν, αργότερα, όταν η σκληρότητα της ίδιας της ζωής, της ανελέητης ζωής, θα βάλει πάνω τους και τη δική της σφραγίδα, καθώς αυτοί θα κυνηγούν τις υλικές ή μάλλον τις κτηνώδεις απολαύσεις; Γιατί το ξέφρενο κυνηγητό των απολαύσεων αποτελεί το χαρακτηριστικό ιδεοληπτικό γνώρισμα των σημερινών ανθρώπων, που έχουν απαρνηθεί τις υψηλές, τις πνευματικές αξίες... Όλα αυτά είναι περισσότερο από θλιβερά, είναι απογοητευτικά και δυσοίωνα. Αγωνιώ γιά το μέλλον του λαού μας...».

 

«Κανείς», έγραφε, «ας μην ακούει τους λαοπλάνους, που υποστηρίζουν ότι για τον χριστιανό είναι εντελώς αδιάφορο το πολιτικό σύστημα. Όχι! Εμείς οι χριστιανοί, όπως όλοι οι άνθρωποι, ζούμε σ' αυτόν τον κόσμο, από τον οποίο δεν μπορούμε να φύγουμε παρά μόνο όταν το θελήσει ο Πλάστης μας. Δεν πρέπει, λοιπόν, ν' αδιαφορούμε για την πολιτική κατάσταση, καθώς ένα καθεστώς ή ένα πολίτευμα ή μιά κρατική εξουσία μπορεί είτε να διευκολύνει το έργο της σωτηρίας μας είτε να το δυσχεραίνει είτε ακόμα και να το εμποδίζει με θανάσιμους διωγμούς...

 

»Σ' όλους είναι γνωστό, τόσο από άλλες χώρες παλαιότερα όσο και από τη δική μας τώρα, τι γίνεται κατά τις περιόδους των εκλογών: Θυσιάζονται τα πάντα -η πίστη, η πατρίδα, η οικογένεια- στον βωμό της νίκης ενός κόμματος, οποιουδήποτε κόμματος. Τρία μόνο χρόνια έχουν περάσει από τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, και η χώρα μας έχει γίνει αγνώριστη· όχι, βέβαια, καλύτερη, αλλά χειρότερη. Η πίστη αδυνάτισε και τα ήθη κατέπεσαν. Η αθεΐα, η απροκάλυπτη διαφθορά, οι λεηλασίες και οι ληστείες δεν αποτελούν πια σπάνια φαινόμενα. Η προεκλογική κομματική προπαγάνδα καταντά πλήρης παραφορά, στην οποία παραδίνονται ολοκληρωτικά οι άνθρωποι, ξεχνώντας όλα τα άλλα. Και μετά τις εκλογές, όποιο κόμμα καταλάβει την εξουσία με μια ευκαιριακή πλειοψηφία, αυτό κυβερνά ανεξέλεγκτα το κράτος και διοικεί όλους τους πολίτες του, διακηρύσσοντας ότι είναι ο μοναδικός εκφραστής της θελήσεως του λαού. Αλλά ποιος μπορεί να το πιστέψει;... Μήπως υπήρχε και υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον για τον λαό και την πατρίδα, όταν όλα συνδέονταν και συνδέονται με την πάλη και τη νίκη του κόμματος;

 

«...Το ρεύμα του φιλελευθερισμού θα κατακτήσει το σχολείο, οπότε και οι αντιχριστιανικοί του στόχοι θα είναι εξασφαλισμένοι. Να γιατί οι οπαδοί του φιλελευθερισμού δείχνουν τόση εύνοια προς κάθε αίρεση του Χριστιανισμού και προς τις άλλες θρησκείες. Και οι αιρετικοί δεν κοιμούνται· πλησιάζουν τώρα και τα μικρά παιδιά.

 

»Πρόσφατα κάποια σέκτα οργάνωσε στη Μόσχα μια εκδήλωση για τα παιδιά, με σκοπό να τα μάθει πώς να φερθούν στον διάβολο, αν εμφανιστεί μπροστά τους! Και τι τα συμβούλεψαν; Να του φερθούν με καλοσύνη και ευγένεια, όπως έκανε τάχα και ο Χριστός, όταν ήταν στη γη ως άνθρωπος!...

 

»Και όταν, βέβαια, τα παιδιά μεγαλώσουν και μπουν στο πανεπιστήμιο, …… θα τα διδάξουν πως η επιστήμη έχει αποδείξει την καταγωγή του ανθρώπου από τον πίθηκο! Έτσι, θα τα κάνουν πραγματικά θηρία, όχι πάντως όμοια με τον πίθηκο. Γιατί ενώ αυτός είναι ζώο ταπεινό και υπάκουο, οι άνθρωποι-θηρία θα είναι υπερήφανοι, θρασείς και άσπλαχνοι.

 

* * *

 

Στο χωριό Στανοβόι τον Πετροπαβλόφσκ, αφού συζήτησε για πολλή ώρα με τα παιδιά του σχολείου, στράφηκε στους ενηλίκους και είπε:

 

«Για να ζει κανείς θεάρεστα, πρέπει να γνωρίζει το θέλημα του Θεού, τον νόμο του Χριστού, τη διδασκαλία Του, την οποία μπορεί να μάθει από το άγιο Ευαγγέλιο. Γι' αυτό πρέπει όλοι να έχουν το Ευαγγέλιο, να το μελετούν και να θυμούνται ότι περιέχει τα λόγια του Κυρίου μας Ιησού.

 

»Τις Κυριακές και τις γιορτές δεν είναι καλό να καθόμαστε στα σπίτια μας και να καταγινόμαστε στις συνηθισμένες ασχολίες και μέριμνες. Τις μέρες αυτές πρέπει να τις προσφέρουμε στον Θεό για τη σωτηρία της ψυχής μας και να πηγαίνουμε στην εκκλησία για κοινή προσευχή.

 

»Να ζείτε με ευσέβεια, όπως οι άγιοι. Γι' αυτό να διαβάζετε τα συναξάρια και άλλα καλά βιβλία, από τα οποία θα μάθετε την πολιτεία και τη διαγωγή των αγίων. Στη χριστιανική αρχαιότητα τα πνευματικά βιβλία, ως χειρόγραφα, ήταν πολύ ακριβά. Ωστόσο οι πιστοί και τα αγόραζαν και τα αντέγραφαν και τα διάβαζαν με μεγάλη προθυμία. Τώρα τα πνευματικά βιβλία είναι έντυπα και φτηνά, αλλά η προθυμία των χριστιανών για την αγορά και τη μελέτη τους είναι μικρή. Όσοι είστε γονείς, και οι ίδιοι να μελετάτε και τα παιδιά σας να προτρέπετε να κάνουν το ίδιο...

 

* * *

 

Στο χωριό των Κοζάκων Πρεσνογκόρσκ είπε:

«Δεν βλεπόμαστε συχνά. Και όμως, σήμερα πολύ λίγοι έχετε έρθει στην εκκλησία. Αυτό δείχνει ότι οι περισσότεροι είστε πνευματικά ράθυμοι και αμελείς. Κι αν είστε τέτοιοι, που θα δουν τα παιδιά σας το καλό παράδειγμα; Προσέξτε, γιατί αυτά θ' ακολουθήσουν ακόμα χειρότερο δρόμο και θα κλείσουν τον ναό.

 

»Τον σταυρό του Χριστού τον φοράτε, αλλά τις εντολές του Χριστού δεν τις τηρείτε. Ζώντας έτσι, μοιάζετε μ' εκείνον τον Κοζάκο που φόρεσε όλα τα πολεμικά του παράσημα, αλλά, μόλις επιτέθηκε ο εχθρός, δείλιασε και το 'βαλε στα πόδια.

 

»Ονομάζεστε χριστιανοί, αλλά αμαρτάνετε σαν άπιστοι. Και δεν κάνετε τίποτε για να λυτρωθείτε από τα αμαρτήματά σας. Δεν μετανοείτε. Δεν ζείτε με ευσέβεια, ούτε και στα παιδιά σας διδάσκετε την ευσέβεια. Οι καλές μητέρες του παλιού καιρού, μόλις τα παιδάκια τους άρχιζαν να καταλαβαίνουν και να μιλούν, φύτευαν στις καρδιές τους την αγιότητα, εξιστορώντας τους τα κατορθώματα και τις αρετές των αγίων. Δυστυχώς, αυτό δεν το κάνουν οι σημερινές μητέρες...

 

»Άκουσα ότι δεν θέλετε να εγκαταστήσετε στον ναό σύστημα θερμάνσεως. Αν αυτό αληθεύει, να ξέρετε ότι ο ναός σας θα κλείσει, και ο Κύριος θα σας τιμωρήσει... Αναλογιστείτε πως η ζωή μας αρχίζει από τον ναό, με τη Βάπτισή μας, και τελειώνει στον ναό, με την τέλεση της κηδείας μας...»  

 

* * *

 

«Σήμερα είναι γενική και ολοφάνερη στον λαό μας και στην κοινωνία μας η άμβλυνση της ηθικής συνειδήσεως, η οποία, πάντως, δεν παρουσιάστηκε ούτε ξαφνικά ούτε τυχαία. Την απεργάζονται, εδώ και πολύν καιρό, με τρόπο μεθοδικό σκοτεινά κέντρα, που στοχεύουν στην απαξίωση της χριστιανικής πίστεως και ηθικής. Κορυφώθηκε, βέβαια, και θριάμβευσε τώρα, στα χρόνια της λεγόμενης "απελευθερώσεως". Τώρα, ελευθερία θεωρείται η αποχαλίνωση των παθών, η ανηθικότητα, η ρυπαρότητα και καθετί που ευτελίζει τον άνθρωπο ως εικόνα του Θεού.

 

»Ένα, λοιπόν, από τα συμπτώματα της κοινωνικής παθολογίας, που οφείλεται σ' αυτήν την ψευδώνυμη ελευθερία, είναι και η μέθη. Αδειάζουν οι ναοί και γεμίζουν τα κρασοπωλεία, οι μπυραρίες, οι κάθε λογής λέσχες, τα κέντρα διασκεδάσεως και διαφθοράς. Οι άνθρωποι δεν ακούνε πια το κήρυγμα της Εκκλησίας και περιφρονούν την κοινή λατρεία του Θεού. Συχνάζουν, ωστόσο, στους κινηματογράφους και τα θέατρα, απολαμβάνουν τη βότκα και την μπύρα. Οι δωρεές για τις εκκλησιαστικές, κατηχητικές και φιλανθρωπικές δραστηριότητες έπαψαν, ενώ αυξήθηκαν κατακόρυφα τα κέρδη των παραγωγών και εμπόρων οινοπνευματούχων ποτών. Κοντολογίς, αιτία της διαδόσεως της μέθης είναι η γενική πνευματική παρακμή, που οφείλεται στην απομάκρυνση του λαού μας από τον Θεό και τον νόμο Του...

 

* * *

 

«Πολύ συχνά», έγραφε, ο ζηλωτής Επίσκοπος, «Οι χριστιανοί μας αγνοούν, επίσης, τους βίους των αγίων, ακόμα και τον βίο του αγίου του οποίου το όνομα φέρουν. Έτσι, φυσικά, δεν έχουν αναπτύξει καμιά πνευματική σχέση ούτε με τον προστάτη τους άγιο. Η σημερινή γενιά, όπως είναι φανερό, έχει αποκοπεί από τα πρότυπα της ενάρετης, της αληθινά χριστιανικής ζωής, την οποία αυτά διδάσκουν με το σιωπηλό παράδειγμά τους... Με τα συναξάρια και τα λόγια των αγίων διαπαιδαγωγούνταν οι πρόγονοι μας. Τα μάθαιναν όχι από βιβλία αλλά από τις διηγήσεις άλλων.

 

Οι διηγήσεις για τους αγίους, που διαδίδονταν από στόμα σε στόμα, ήταν πολύ δημοφιλείς. Όλοι τις άκουγαν άπληστα και τις έκλειναν στα βάθη των ψυχών τους. Έτσι, συνήθιζαν από την παιδική τους ηλικία να σκέπτονται όπως οι άγιοι και να ζουν όπως οι άγιοι, οι οποίοι κατά κάποιον τρόπο ήταν πάντοτε νοερά παρόντες ανάμεσά τους...

 

»Με πολύ πόνο βλέπουμε ότι τώρα οι άνθρωποι δεν διδάσκονται τους βίους των αγίων και δεν παραδειγματίζονται από την πολιτεία τους, γι' αυτό και δεν έχουν τον ιερό εκείνο ζήλο, τον οποίο μπορεί να εμπνεύσει κάθε φωτεινό παράδειγμα αληθινής αρετής. Την πίστη μας δεν τη γνωρίζουν. Τον νόμο του Θεού δεν τον τηρούν με επίγνωση. Τα πρότυπα της ευσέβειας δεν τα μιμούνται. Ελάχιστοι χριστιανοί είναι σε θέση να αποκριθούν με γνώση, σαφήνεια και ορθότητα σε ερωτήματα που αναφέρονται στην ορθόδοξη πίστη. Κι αυτό, μολονότι σήμερα σχεδόν όλοι ξέρουν γράμματα και σχεδόν όλοι μπορούν ν' αγοράσουν χριστιανικά βιβλία, τα οποία προσφέρονται σε προσιτές τιμές.

 

»Αυθόρμητα, λοιπόν, αναρωτιέται κανείς: Μα, επιτέλους, τι το χριστιανικό έχει απομείνει σ' αυτούς τους χριστιανούς; Οι περισσότεροι, βλέπετε, έχουν εγκαταλείψει ακόμα και τις εξωτερικές ευλογημένες συνήθειες των παλαιοτέρων χριστιανών. Έτσι, για παράδειγμα, είτε δεν κάνουν το σημείο του σταυρού είτε το κάνουν εσφαλμένα, κουνώντας ακανόνιστα και βιαστικά το χέρι πάνω στο στήθος. Επίσης, δεν φιλούν πια τα χέρια των αρχιερέων και των ιερέων, για να λάβουν μέσω αυτών την ευλογία του Θεού. Δεν γνωρίζουν, επομένως, τη σημασία και τη δύναμη του σημείου του σταυρού, με το οποίο, σαν με τον ίδιο τον Σταυρό του Χριστού, διώχνουμε τους δαίμονες μακριά μας. Δεν γνωρίζουν τη σημασία και τη δύναμη ούτε της ιερατικής ευλογίας, με την οποία μεταβιβάζεται η ευλογία του Θεού. Ύστερ' απ' όλα αυτά, πώς να μιλήσουμε για την πνευματική ζωή, για τη θεία χάρη, για τα σωτήρια μυστήρια της πίστεώς μας;»....

 

* * *

 

Ο ιεράρχης αντιλαμβανόταν ότι πίσω από τις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις κρυβόταν μια νέα ειδωλολατρία. Και αυτή «η νέα ειδωλολατρία προσπαθεί να ξεθεμελιώσει την πίστη στον Σωτήρα Χριστό με διαφορετικές μεθόδους, μεθόδους πιο εύσχημες, πιο "πολιτισμένες". Επιχειρεί να αφαιρέσει το προζύμι της πίστεως από τη ζωή των χριστιανικών λαών. Για να το πετύχει, προστατεύει πρόσκαιρα κάθε ομολογία, κάθε αίρεση, κάθε πίστη, εκτός μόνο από την ορθόδοξη, που επικρατεί στη Ρωσία. Αυτήν θέλει να την γκρεμίσει, έχοντας την πεποίθηση ότι στη συνέχεια όλες οι άλλες πίστεις και αιρέσεις θα εξαφανιστούν γρήγορα και εύκολα...».

 

* * *

 

Πριν ακόμη αλλάξει το καθεστώς των σχέσεων Εκκλησίας και Κράτους, ο επίσκοπος Ανδρόνικος έγραφε με θαυμαστή διορατικότητα:

«Περιμένετε όλοι εσείς οι επίδοξοι μεταρρυθμιστές της Αγίας Εκκλησίας! Θα γίνει και εδώ χωρισμός της Εκκλησίας από το Κράτος - δίχως τη θέλησή μας - και θα ακολουθήσει αναπόφευκτα διωγμός της Εκκλησίας από το όχι απλώς άθρησκο αλλά αντιχριστιανικό κράτος... Είτε το θέλουμε είτε όχι, μια τέτοια εξέλιξη δεν είναι μακριά. Πρέπει, λοιπόν, να ετοιμαζόμαστε, γιατί η πίστη μας θα δοκιμαστεί σαν σε φωτιά από το πνεύμα του Αντίχριστου πρώτα και από τον ίδιο τον Αντίχριστο έπειτα...».

 

* * *

 

Στον μητροπολίτη Μόσχας και μετέπειτα πατριάρχη άγιο Τύχωνα έγραφε: «Όσο βλέπω τη φαυλότητα να αυξάνεται, τόσο θέλω να τινάξω τη σκόνη από τα πόδια μου και ν' αποσυρθώ... Προτείνω κι εσάς ως μέλος της Προσυνοδικής Επιτροπής. Αλλά δεν πιστεύω σε συνεδριάσεις και συνελεύσεις οι άνθρωποι έχουν φθαρεί τόσο... Είναι οδυνηρό να βλέπεις το γκρέμισμα της Εκκλησίας και της πατρίδας. Μήπως είναι κοντά και ο τελευταίος εχθρός του Χριστού;...».

 

* * *

 

Στις 22 Νοεμβρίου ο επίσκοπος Ανδρόνικος απευθύνθηκε στο ποίμνιό του με μιαν εγκύκλιο, όπου έγραφε:

«…..Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά, όλους όσοι πιστεύετε στον Θεό, στην ψυχή σας και στην αιώνια ζωή, όλους όσοι αγαπάτε την αγιασμένη πατρίδα μας, σας καλώ και σας ικετεύω: Πάρτε θάρρος και σταθείτε όρθιοι, υπερασπίζοντας την πίστη μας και τη γη μας. Ο λαός αγρίεψε, επειδή απομακρύνθηκε από τον Θεό. Τυφλωμένοι όλοι από τον διάβολο, ξεσηκώθηκαν ο ένας εναντίον του άλλου. Βοηθήστε τους να συνέλθουν, γιατί βρισκόμαστε ήδη όχι στην άκρη του γκρεμού αλλά στο βάθος του. Εμείς οι ίδιοι ρημάξαμε την πατρίδα μας. Σώστε την όσοι βλέπετε και κατανοείτε το μέγεθος της καταστροφής!

 

»Και πρώτα απ’ όλα, αδελφοί μου, ας στραφούμε όλοι με καρδιά γεμάτη συντριβή στον Θεό, που μας τιμώρησε δίκαια για τα άνομα έργα μας. Ας καταφύγουμε στους ναούς, ιδιαίτερα στις μέρες των εορτών, και ας ικετέψουμε θερμά τον Κύριο να μας λυπηθεί. Το ίδιο ας κάνουμε και στα σπίτια μας κάθε πρωί και κάθε βράδυ. Ας παρακινήσουμε και τα παιδιά μας και τους συγγενείς μας όλους να ζητήσουν το έλεος του Θεού. Μόνο Εκείνος μπορεί να μας σώσει τώρα, όπως σε παλαιότερα δύσκολα χρόνια έσωσε τους προγόνους μας...».

 

* * *

 

Τον Ιανουάριο του 1918 απηύθυνε με πόνο ψυχής εγκύκλιο προς τον κλήρο της επαρχίας του:

»Είμαι βέβαιος ότι το κοντινό μέλλον μας επιφυλάσσει την αναρχία και το μίσος -ο αδελφός θα σκοτώνει τον αδελφό, ο πατέρας τον γιο, ο γιος τον πατέρα και τη μάνα. Αλλά το κακό αυτό οφείλεται στην ολέθρια κουλτούρα του αιώνα μας και στον λεγόμενο διαφωτισμό. Πώς να μην εξεγερθεί ο λαός, αφού έριξαν από τα χέρια του κι έδιωξαν από την ψυχή του όλες τις πνευματικές αξίες με τις οποίες ζούσε και οι οποίες τον έκαναν αληθινά θεοφόρο; Αυτές τις αξίες τώρα τις χλευάζουν, τις πετούν στη λάσπη και τις ποδοπατούν. Και τον λαό τον έκαναν άρρωστο και δυστυχισμένο.

 

»Συμπέρασμα: Όλοι μας πρέπει με καθαρή καρδιά να συνειδητοποιήσουμε τη ζοφερή κατάσταση της χώρας μας και να λάβουμε μέτρα για τη διόρθωσή της, μέτρα όχι επιδεικτικά αλλά σοβαρά και ρεαλιστικά. Όλοι μας πρέπει με καθαρή καρδιά να συνειδητοποιήσουμε την ευθύνη μας και να πλησιάσουμε τον λαό, που η αθεϊστική προπαγάνδα τον έβγαλε από την τροχιά της αληθινής ζωής. Ας του προσφέρουμε ό,τι του χρειάζεται για να ξαναβρεί την υγεία της ψυχής και το φως της ελπίδας. Ας μιλήσουμε τη γλώσσα του, ας εισχωρήσουμε στο πνεύμα του, ας φέρουμε στην καρδιά του ειρήνη και παρηγοριά. Προπάντων, όμως, ας του ξαναδώσουμε τη χαμένη του πίστη - αφού, βέβαια, γίνουμε πρώτα εμείς αυθεντικοί φορείς της -, την πίστη με την οποία ως τώρα ζούσε και αποκτούσε τη σωτηρία. Ας βιώσουμε και ας εμπνεύσουμε την αληθινή αδελφοσύνη και την αληθινή ισότητα, που δημιουργούνται στη σύναξη των πιστών μέσα στον ιερό ναό. Εκεί πλούσιοι και φτωχοί, διάσημοι και άσημοι, εγγράμματοι και αγράμματοι είναι ίσοι μπροστά στον Θεό. Έπειτα, ας δώσουμε στον λαό υγιή γνώση από τη δική μας γνώση και ας φωτίσουμε τη ζωή του με το αληθινό φως, το φως της αρετής, της δικαιοσύνης, της τιμιότητας, της νηφαλιότητας...

 

»Πατέρες και αδελφοί! Σπλαχνιστείτε τον παραζαλισμένο και σκοτισμένο αλλά πιστό λαό. Βοηθήστε τον να ξεπεράσει τη θανάσιμη πνευματική κρίση, που περνά, και να συνέλθει. Θα συνέλθει ο λαός με τη δική σας συμπαράσταση, συμπαράσταση πατρική και διακριτική, για την οποία θα σας ανταμείψει με την υιική αγάπη του και με την ολόθυμη υπακοή του. Εύχομαι να μη διαψευσθεί η βαθιά μου πίστη σ' αυτόν τον τρόπο εξόδου από την κρίση».

 

 

Προσφορά στον δοκιμαζόμενο λαό

από τις εκδόσεις "ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ"

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012

 

Βασικά βιογραφικά στοιχεῖα τοῦ Ἱερομάρτυρος

ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΥ

 

Ο άγιος ιερομάρτυς Ανδρόνικος γεννήθηκε την 1η Αυγούστου του 1870 στο χωριό Ποβόντνεβο της επαρχίας Γιαροσλάβ, στην κεντρική Ρωσία. Στο άγιο Βάπτισμα έλαβε το όνομα Βλαδίμηρος.

Στην ηλικία δέκα χρονών γράφτηκε σε Εκκλησιαστικό Σχολείο και μετά την αποφοίτηση του, το 1885 στο Εκκλησιαστικό Σεμινάριο του Γιαροσλάβ.

Το 1891, ως αριστούχος απόφοιτος του Σεμιναρίου, έγινε δεκτός στη Θεολογική Ακαδημία της Μόσχας. Τα χρόνια εκείνα ό νεαρός φοιτητής συναντήθηκε με τον άγιο Ιωάννη της Κρονστάνδης και ζήτησε τις φωτισμένες συμβουλές του.

Την 1η Αυγούστου του 1893 στον ναό της Ακαδημίας τελέστηκε ή μοναχική του κουρά. Στις 6 Αυγούστου του 1893 ό μοναχός Ανδρόνικος χειροτονήθηκε διάκονος, και στις 22 Ιουλίου του 1895 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος.

Στις 3 Σεπτεμβρίου του 1897 διορίζεται από την Ιερά Σύνοδο στην ορθόδοξη Ιεραποστολή της Ιαπωνίας.

Τον Μάρτιο του 1899 έλαβε το οφίκιο του αρχιμανδρίτη.

Στις 23 Οκτωβρίου του 1906 ό π. Ανδρόνικος διορίστηκε βοηθός του επισκόπου Νικολάου στην Ιαπωνία.

Λόγω της εύθραστης υγείας του αρρώστησε βαριά και στις 7 Ιουλίου του 1907 ή Σύνοδος αποφάσισε την ανάκληση του από την Ιαπωνία.

Στις 26 Οκτωβρίου του 1907 ή 'Ιερά Σύνοδος ανέθεσε στον επίσκοπο Ανδρόνικο την προσωρινή διαποίμανση της επαρχίας Χόλμ, και στις 15 Μαρτίου του 1908 διορίστηκε βοηθός του αρχιεπισκόπου Νόβγκοροντ.

Στις 8 Μαρτίου του 1913 ανέλαβε την διαποίμανση των επαρχιών Ομσκ και Παβλοντάρσκ της Δυτικής Σιβηρίας.

Τον Αύγουστο του 1914 η Ιερά Σύνοδος απεφάσισε νά τον μεταθέσει για άλλη φορά στην εκκλησιαστική επαρχία Πέρμ στή Βόρεια Ρωσία.

Στις 6 Ιουνίου του 1918 όργανα του αθεϊστικού καθεστώτος, αφού τον σκέπαζαν ζωντανό με χώμα στον τάφο που διέταξαν και έσκαψε ο ίδιος, πυροβόλησαν μερικές φορές τον γενναίο αθλητή της πίστεως αρχιεπίσκοπο Ανδρόνικο και σε λίγο το μαρτυρικό του λείψανο ήταν θαμένο στη γη.

Άγιε του Θεού ιερομάρτυρα Ανδρόνικε, πρέσβευε υπέρ ημών.