Ὁμιλία στό Γάμο ἀγαπητῶν καί ἐκλεκτῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας [i]

Πρός νεονύμφους…..

 

Χριστός Ανέστη!

Εδώ και σαράντα περίπου χρόνια κηρύττω, με την ευλογία της Εκκλησίας και των Ποιμένων Της. Με έχουν προσκαλέσει σε Πανηγύρεις Ναών, Μονών, σε Θ. Λειτουργίες Ενοριών και Εορτές, σε Χειροτονίες και άλλες τελετές. Πρώτη φορά, όμως, με προσκαλούν οι ίδιοι οι μελλόνυμφοι και νυν νεόνυμφοι να μιλήσω στον Γάμο τους. Αυτό σε μένα δίνει ιδιαίτερη χαρά, αλλά για εκείνους είναι έπαινος που σκέφθηκαν γι΄αυτή την ιερή στιγμή της πνευματικής ενώσεώς τους εν Χριστώ να αναζητήσουν και δύο λόγια επιστηρικτικά στη νέα τους πορεία, από έναν ελάχιστο υπηρέτη του άμβωνος.

Προσωπικά, από μικρής ηλικίας δεν με συγκινούσε ιδιαίτερα η τελετή του Γάμου και δεν επεδίωκα να συμμετέχω. Έκανα όμως λάθος και το διεπίστωσα και στον δικό μου Γάμο, πριν από 34 χρόνια τον οποίο είχα την τιμή να ευλογήσει ο άγιος Πνευματικός μου Πατέρας Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κυρός Ανδρέας, αλλά και στη σημερινή τελετή, όπου πρόσεξα για άλλη μία φορά και συνειδητοποίησα ότι όποιος συμμετέχει με ευλάβεια στον Γάμο οποιουδήποτε ζεύγους ορθοδόξων χριστιανών είναι σα να παρακολουθεί μία Θεία Λειτουργία. Και τούτο όχι μόνο διότι ο ιερουργός βάζει, όπως λέμε, «Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός κλπ», όπως στη Θεία Λειτουργία, αλλά διότι στη δεύτερη ευχή του Μυστηρίου ο ίδιος εύχεται και παρακαλεί τον Θεό πέραν των νεονύμφων και των κουμπάρων τους και υπέρ του καθενός από εμάς και όλων μαζί που συναχθήκαμε σε αυτήν εδώ τη χαρά του γάμου ώστε να μας θυμάται ο Θεός, να μας ευλογεί και να ικανοποιεί τα προς σωτηρίαν αιτήματά μας!

Η Ακολουθία, τα λόγια όπως λέμε της Ακολουθίας του Μυστηρίου, είναι διδασκαλία της Εκκλησίας προς όλους μας. Σε εγγάμους και αγάμους, μικρούς και μεγάλους. Ιδιαίτερα, βεβαίως, για το νέο ζευγάρι που ακούει ότι είναι θέλημα Θεού η νόμιμη σύζευξη του άνδρα και της γυναικός και η συνακόλουθη τεκνοποιΐα, ότι εδώ είναι παρών αοράτως ο Κύριος από τον οποίο η Εκκλησία δια του ιερουργού ζητάει την ευλογία Του και να χαρίσει ειρηνική ζωή, μακροημέρευση, φρονιμάδα, ομόνοια, αγάπη, τη χαρά της τεκνογονίας και πάνω από όλα το αμάραντο στεφάνι της δόξας, τα ουράνια αγαθά, κοντά σε άφθονα επίγεια ώστε να δίνουν, όπως επισημαίνεται, από αυτά και σε όσους έχουν ανάγκη.

Διδασκόμαστε όλοι και κυρίως το νέο ανδρόγυνο, μια ιδιότυπη λέξη που σημαίνει και τον ενιαίο πλέον άνθρωπο, ότι πριν ακόμη από την πτώση ο Θεός είπε ότι δεν είναι ωραίο να είναι μόνος του ο άνθρωπος, ο Αδάμ, και έτσι δημιουργήθηκε από το πλευρό του, για χάρη του, ένας ακόμη άνθρωπος, όμοιος προς αυτόν, ισότιμος, διαφορετικός στο φύλο αλλά συμπληρωματικός. Γι΄ αυτήν, την Εύα, ο ίδιος ο Αδάμ που ήταν ήδη σε κατάσταση χάριτος είπε ότι αυτό το πλάσμα είναι σάρκα από τη σάρκα μου και οστό από τα οστά μου και προφήτευσε τρόπον τινά ότι γι΄ αυτήν θα εγκαταλείψει ο άνδρας τον πατέρα και τη μητέρα του και θα της αφοσιωθεί  και θα γίνουν οι δύο σάρκα μία!

Είναι δε πολύ συγκινητικοί και άλλο τόσο βαθείς και πνευματικοί οι λόγοι με τους οποίους εύχεται η Εκκλησία το νέο ζευγάρι: Να νοιώσουν οι νεόνυμφοι την απερίγραπτη χαρά που ένοιωσε η αγία Ελένη όταν βρήκε τον Τίμιο Σταυρό, να μην τους εγκαταλείψει ο Θεός ποτέ, όπως συνέβη με τον Προφήτη Ηλία και να τους στηρίζει, όπως στήριξε τους αγίους Σαράντα μάρτυρες (που είναι κατά σύμπτωση αγιογραφημένοι εδώ κυκλικά) κατά την ώρα του μαρτυρίου τους. Δεν παραθεωρεί δε να ευχηθεί και για τους γονείς των νεονύμφων που ανέθρεψαν αυτούς τους νέους, διότι οι ευχές των γονέων στηρίζουν τα θεμέλια του νέου σπιτικού τους. Και, βεβαίως, εύχεται και παρακαλεί τον Θεό να τους χαρίσει καλά και ωραία τέκνα και να έχουν ομόνοια ψυχών και σωμάτων και κυρίως, μεταξύ άλλων ευχών, να ευαρεστήσουν με τη ζωή τους τον Θεό και να λάμψουν σαν πηγές φωτός στον Ουρανό.

Στο θέμα της υπακοής η Εκκλησία ουσιαστικά ζητά να υποτασσόμαστε ο ένας στον άλλον, με φόβο Χριστού. Υπακοή για την Εκκλησία σημαίνει σεβασμό και φόβο Θεού. Η γυναίκα βλέπει στο σύζυγό της τον Χριστό και ο σύζυγος στη σύζυγό του βλέπει την Εκκλησία, καλείται δε να την αγαπά όπως τον εαυτό του και ακόμη περισσότερο, όπως ο Χριστός την Εκκλησία, για την οποία Εκείνος θυσιάστηκε. Αυτά διδασκόμαστε από το Αποστολικό Ανάγνωσμα, ενώ από την Ευαγγελική περικοπή και την περιγραφή του πρώτου δημόσιου θαύματος του Χριστού στον Γάμο της Κανά, λαμβάνουμε το μήνυμα ότι μέσα από αυτό το Μυστήριο αλλάζουν τα πράγματα, όπως το νερό έγινε κρασί και μάλιστα εκλεκτής ποιότητος, αρίστης, και έμμεσα γίνεται παραπομπή στη μεταβολή που συμβαίνει στη Θεία Ευχαριστία, του οίνου σε Αίμα Χριστού.

Ο Γάμος που στις ημέρες μας έχει τόσο πολύ ευτελιστεί ως θεσμός σε όλα τα επίπεδα, για την Εκκλησία δεν έχει καμμία προσωρινότητα ή ημερομηνία λήξεως, αλλά έχει μακρά και εν τέλει αιώνια προοπτική ή μάλλον σκοπό. Γι αυτό η Εκκλησία, αφού διδάσκει ότι ως γεγονός το δέχθηκε και το θέλησε ο Θεός για να γίνει και όχι μόνο οι νεόνυμφοι, παρακαλεί να τους διαφυλάξει μέχρι τα βαθειά τους γεράματα να ζούν με ειρήνη και ομόνοια τηρώντας με καθαρή καρδιά τις εντολές Του. Μάλιστα η σύνδεση του Μυστηρίου με την αιωνιότητα φανερώνεται με αυτό που αναφέρει ο λειτουργός στην προτελευταία ευχή του Μυστηρίου όπου σηκώνει- παίρνει συμβολικά ο ιερουργός τα στέφανα από τις κεφαλές των νεονύμφων, τα οποία καλεί να τα άρει (πάρει) ο Θεός στη Βασιλεία Του για να διατηρηθούν καθαρά και ακηλίδωτα στους ατελείωτους αιώνες!

Πλέον οι νεόνυμφοι με τα δακτυλίδια, τις βέρες όπως λέμε, στα χέρια τους, θα θυμούνται συνεχώς ότι αλληλοσυμπληρώνονται στις ικανότητες και τις ελλείψεις, ότι έχουν δώσει υπόσχεση ενώπιον Θεού και ανθρώπων για καθαρότητα, τιμή, σταθερότητα, αμοιβαία εμπιστοσύνη, αλληλοκατανόηση και αλληλοπροσφορά.

Ο Γάμος έφερε την αδιάσπαστη ένωση, έδειξε με τα Στέφανα το βασιλικό μεγαλείο του ανθρώπου, όπως ήταν στον Παράδεισο, έδειξε την επιβράβευση στην αγνότητα και έγινε διαρκές κάλεσμα, όπως στους Αγίους και τους μάρτυρες, να προσανατολίσουν και οι νεόνυμφοι τη ζωή τους προς τη Βασιλεία του Θεού, να φθάσουν εκεί πλήρεις δώρων του Πνεύματος, με δόξα και τιμή.

Για να ευοδωθούν αυτά όλα, ο Γάμος θα πρέπει να τρέφεται, να συντηρείται και να βαθαίνει με ουσιαστική συμμετοχή στο Σώμα του Χριστού, κυρίως μέσω της Θείας Ευχαριστίας. Το ζεύγος να έχει ενεργό συμμετοχή στη ζωή της Εκκλησίας με το νέο τρόπο και τη νέα ποιότητα ζωής που εγκαινιάζεται σήμερα. Η σημερινή παρουσία του Χριστού ανάμεσά τους μπορεί να γίνει διαρκής και η νέα τους ζωή να είναι ζωή ευφροσύνης και αγαλλιάσεως, ασχέτως των τυχόν δυσχερειών ή αντιξοοτήτων που ανθρωπίνως θα αντιμετωπίσουν, αφού η Εκκλησία έχει ζητήσει και παρέχεται από τον Θεό η ευλογία της δρόσου του ουρανού άνωθεν και από της πιότητος της γής, Θεού θέλοντος δε, θα δοθεί καρπός καλλιτεκνίας, ομόνοια ψυχών και σωμάτων.

Εν κατακλείδι, το πιο σημαντικό, που πρέπει να μη λησμονείται από τους νεονύμφους αλλά και από κανέναν μας, είναι ότι κύριος σκοπός του Γάμου είναι η αλληλοβοήθεια των συζύγων για να φθάσουν στην κατά χάριν θέωση. Ο Γάμος δεν δόθηκε για τις σαρκικές ηδονές, αφού η σαρκική μίξη που νομιμοποιείται εντός αυτούς υπάρχει πρωτίστως για την παιδοποιΐα αλλά και ως αντίδοτο στις επιθυμίες και αδυναμίες μας, ως κάτι μεταπτωτικά φυσικό.

Μένουμε σήμερα στη χαρά και την ευφροσύνη, όπως τότε στον Γάμο της Κανά όπου ο Κύριός μας, με προτροπή της μητέρας του και Κυρίας μας Θεοτόκου, τέλεσε το πρώτο δημόσιο θαύμα του, ως Μεσσίας.

Γι  αυτό, θα τελειώσω κι εγώ τον λόγο απλά, αδελφικά με μια λαϊκή ευχή, ως ταπεινή συνέχεια των αγίων ευχών που λάβατε, αγαπητέ Μηνά και αγαπητή Αντωνία, από τη μητέρα μας Εκκλησία, τα οποία δανείζομαι από την ευσεβή λαογραφία της Πατρίδος μας και συγκεκριμένα της ακριτικής Καρπάθου:

Ώ Παναγία Δέσποινα, με τον Μονογενή σου

Τ΄ αντρόγυνο πού γίνηκε ας έχει την ευχή σου.

Θεέ μου, που σε προσκυνά η γης κι η οικουμένη,

Στο νιό ζευγάρι χάριζε ζωή ευτυχισμένη.

Να ζήσετε, να ζήσετε

και να πολυχρονίσετε!

---

[i] Τό Μυστήριο τοῦ Γάμου ἔλαβε χώρα τήν Κυριακή τῶν Μυροφόρων 2026 στόν ἱστορικό Ἐνοριακό Ἱερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου Καλλιθέας Ἀθηνῶν, χοροστατοῦντος τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν & Πάσης Ἑλλάδος κ. Στεφάνου, συμπαραστατουμένου ὑπό τῶν: Αἰδεσιμωτάτου Πρωτοπρεσβυτέρου π. Δημητρίου Τ., Ἐφημερίου τοῦ Ναοῦ, Πανοσιωτάτου Ἱερομονάχου π. Ἀνανίου Π. και Αἰδ/του Πρεσβυτέρου π. Ἠλιοῦ Τ. Ἡ ὁμιλία ἔγινε ὑπό τοῦ Θεολόγου κ. Δημητρίου Κάτσουρα.

 Ἡ ἀνάρμοστη χρήση τῆς AI (=artificial intelligence/«τεχνητῆς νοημοσύνης»)

τοῦ Δημ. Ἀναγνώστου, Θεολόγου

 

Μη χρησιμοποιείτε την «AI» για τη «δημιουργία» εικόνων του Χριστού, της Θεοτόκου ή Αγίων! Μη χρησιμοποιείτε τέτοια «δημιουργήματα», όσο ελκυστικά κι αν παρουσιάζονται. Δεν αναφέρομαι στην ηλεκτρονική χρήση κανονικών ορθοδόξων εικόνων. Ομιλώ για τη δημιουργία ιερών Προσώπων ή παραστάσεων μέσω της «AI» (σε θρησκευτικού και πνευματικού περιεχομένου αναρτήσεις, αφίσες, προσκλήσεις, έντυπα, ανακοινώσεις κ.ο.κ.). Η εικονογραφία γίνεται από την Εκκλησία, βάσει συγκεκριμένων κανόνων και κριτηρίων, διά χειρός αγιογράφων. Δεν κατασκευάζονται-δημιουργούνται, κυριολεκτικώς, από τη λεγομένη «τεχνητή νοημοσύνη». Η ευκολία, τελικώς, εξυπηρετεί την καινοτομία και την αυθαιρεσία. Απόδειξη ότι το γρήγορο αποτέλεσμα μπορεί να εντυπωσιάζει, αλλά περιέχει στοιχεία αλλοπρόσαλλα. Η Παράδοση πάει…περίπατο! Ας προσέξουμε! Όσοι καταλαβαίνουν και γνωρίζουν, διακρίνουν τη σύγχυση που δημιουργείται και τους κινδύνους που ελλοχεύουν.

Ας αφήσουμε, επιτέλους, έξω από την τεχνολογία και τα φαινομενικά «θαύματά» της, τα της Πίστεως και τα της Παραδόσεως. Πρέπει να υπάρχουν όρια στη χρήση της τεχνολογίας. Θεωρώ ότι και οι «δημιουργίες» αναπαραστάσεων αγίων, να ομιλούν και να κινούνται ή να «δρουν», είναι στα όρια της ασεβείας. Υπάρχουν απίστευτα πράγματα που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτυώσεως και γενικά στο διαδίκτυο, αλλά και σε εκκλησιαστικές ιστοσελίδες. Αλλοιωμένες μορφές, αλλόκοτες εκκλησιαστικά ενδυμασίες, ανάρμοστες στάσεις και συνδυασμοί προσώπων κυριαρχούν. Δυστυχώς, με έκπληξη διαπιστώνω ότι και από σοβαρά εκκλησιαστικά πρόσωπα και συλλογικότητες, Μητροπόλεις, ακόμη και Μονές γίνεται τέτοια χρήση, λόγω ευκολίας ή εντυπωσιασμού (!;). Απορώ δε πώς υπεύθυνοι και προσεκτικοί κατά τα άλλα Πνευματικοί, ενοριακά χριστιανικά Κέντρα Νεότητος, Κατηχητικά Σχολεία, αλλά και θεολόγοι δεν το έχουν ακόμη διακρίνει, εντοπίσει και επισημάνει. Προσοχή!

Θα μπορούσα να δημοσιεύσω ορισμένα παραδείγματα εδώ, ως ενδεικτικά και επιβεβαιωτικά όσων αναφέρω, αλλά δεν θέλω ούτε γι’ αυτόν τον σκοπό να τα προβάλλω. «Απορώ και εξίσταμαι και τον νούν καταπλήττομαι» πόσο εύκολα παρασυρόμαστε καί πόσο επιπόλαια κινούμαστε, ιδιαιτέρως (ακόμη και) στα εκκλησιαστικά πράγματα. Προχωρώντας έτσι, θα γίνουμε αγνώριστοι! Μη λησμονούμε ότι ζητούμενο είναι να εκκλησιοποιηθεί ο κόσμος και όχι να καταλήξουμε, με οποιαδήποτε δικαιολογία, να εκκοσμικευθεί η Εκκλησία.

Υ.γ. Αλγεινή εντύπωση μου προκάλεσε και η χρήση κινητών, στις Ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδος, από κάποιους πιστούς, προκειμένου να παρακολουθούν τα ψαλλόμενα αντί της «Ιεράς Συνόψεως» (μικρού μεγέθους βιβλίο με τις ιερές Ακολουθίες) που παλαιότερα κρατούσαν τέτοιες ημέρες, μικροί & μεγάλοι. Και μόνο το φώς της οθόνης τους «χαλάει» την κατάνυξη του χώρου, ιδιαιτέρως όπου καλώς αποφεύγονται οι υπερβολικές φωταψίες των ηλεκτρικών πολυελαίων και επικρατεί το αρμόζον ημίφως. Ατυχώς, πρώτοι το «κακό» παράδειγμα δίνουν κάποιοι ιεροψάλτες που χρησιμοποιούν αδιακρίτως κινητά και τάμπλετ στο Αναλόγιο για να βλέπουν τα μουσικά μέλη, αλλά ακόμη και ως τεχνητούς ισοκράτες!

 

 

Ἕνα Θρησκευτικό ὅραμα ἐκ τοῦ….διαβόλου!

 

• Επιστολή  του  Σέρβου Επισκόπου Αχρίδος & Ζίτσης Νικολάου Βελιμίροβιτς (1880-1956) στον συνταξιούχο Π.Ν. για ένα όραμα

 

 

Είχατε ένα ασυνήθιστο όραμα στην Εκκλησία κατά τη διάρκεια της προσευχής. Είδατε πως ο Χριστός βγήκε απ' το ιερό και στάθηκε. Ύστερα βγήκε κάποιος σαν Εβραίος ραβίνος, και στάθηκε εξ αριστερών του Χριστού. Τελικά βγήκε πάλι κάποιος με τη μαντήλα στο κεφάλι, και στάθηκε εκ δεξιών  του Χριστού. Τότε και οι δυο τους από τις πλευρές έδωσαν τα χέρια στον Χριστό και έκαναν χειραψία μαζί Του. Τέτοιο όραμα είχατε. Ενώ σαν ερμηνεία του δήθεν ερμηνευτή ανακοινώνετε το εξής: ο Θεός θέλει να συμφιλιωθούν όλες οι θρησκείες και να δημιουργηθεί μία πίστη στον κόσμο!

Ο καθένας που είναι μυημένος στα μυστήρια της Βασιλείας του Θεού μπορεί να σάς πεί ότι και το όραμα είναι ψευδές και η ερμηνεία είναι ψευδής. Το φάντασμα που είδατε μπροστά σας δεν είναι από τον Θεό αλλά από εκείνον που πάντα σηκώνει τα κέρατά του εναντίον της πίστης του Χριστού. Το Πάτερ ημών τελειώνει με την προσευχή στον Θεό να μας απαλλάξει από αυτόν, «αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού». Άνθρωπε του Θεού, ποιος μπορεί να κάνει χειραψία με τον Χριστό; Ποιος μπορεί να σταθεί δίπλα στον Θεό; Μά δεν έχει πεί ο Χριστός στους Εβραίους: «Ιδού αφίεται υμίν ο οίκος ημών έρημος» (Ματθ. 23, 38; Η προφητεία εκπληρώθηκε. Οι Εβραίοι δεν έχουν ούτε θυσίες ούτε ιερωσύνη. Και τα δύο πέρασαν στους βαπτισμένους εκείνη τη στιγμή, όταν το καταπέτασμα του ναού σκίστηκε «από άνωθεν έως κάτω». Ούτε οι μουσουλμάνοι έχουν θυσίες η ιερωσύνη. Μήπως δεν έχει πεί στους Εβραίους ο Εβραίος Παύλος, απόστολος του Θεού: «Τέλος γαρ νόμου Χριστός» (Ρωμ. 10,4); Και ακόμα : «Αναιρεί (ο Χριστός) το πρώτον ίνα το δεύτερον στήση» (Εβρ. 10,9); Πως, λοιπόν, εκείνο που έχει ερημώσει, που είναι τετελεσμένο, που είναι πεταμένο και έχει αντικατασταθεί με άλλο, καινούργιο, μπορεί να εξισώνεται, και να κάνει χειραψία με τη ζωντανή πίστη του Χριστού; Αλλά και ο ίδιος ο Μωάμεθ, παρόλο που δεν υποφέρει τους χριστιανούς, αναγνωρίζει και βάζει στο Κοράνι, ότι ο Ιησούς, υιος της Μαρίας θα κρίνει τον κόσμο, αναλόγως  του ιδίου του Μωάμεθ. Τι εξίσωση και ισοπέδωση τότε!

Από που τέτοιο όραμα, ρωτάτε. Από εκείνον που βάζει σε πειρασμούς. Επιθεωρήστε τη ζωή σας και θα καταλάβετε. Στις μέρες μας πολύ ακούγεται -από τους ολιγόπιστους, βέβαια- περί της συμφιλίωσης και εξίσωσης όλων των θρησκειών. Και εσείς παραδοθήκατε σε τούτες τις σκέψεις και τις επιθυμίες. Σάς δόθηκε, το δικό σας υποκειμενικό όραμα να το δείτε σαν να είναι αντικειμενικό. Κι εσείς το χαίρεστε, σαν έλεος  του Θεού. Εγώ δεν θα έλεγα ότι τούτο είναι έλεος, πιθανότερα είναι η προειδοποίηση. Μπερδέψατε τις έννοιες. Άλλο πράγμα είναι η κοινωνική και πολιτική ειρήνη και άλλο η συμφιλίωση των θρησκειών. Και άλλο πράγμα είναι η εξίσωση στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών και άλλο η ισοπέδωση των θρησκειών. Στους χριστιανούς έχει αυστηρά διαταχθεί η ελεημοσύνη προς όλους τους ανθρώπους, χωρίς διαφορά στην πίστη, αλλά ταυτόχρονα και η αυστηρή τήρηση της αλήθειας του Χριστού. Ως χριστιανός εσείς μπορείτε να θυσιάσετε για τους αλλοθρήσκους και την περιουσία και τη ζωή σας, αλλά με τίποτα την αλήθεια του Χριστού, αφού εκείνο είναι, ενώ αυτό όχι, δική σας ιδιοκτησία. Εδώ βρίσκεται ο λίθος προσκόμματός σας, σε τούτη τη μη διαφοροποίηση. Από τούτη την μη διαφοροποίηση ήρθε και η σύγχυση στην ψυχή. Στην πραγματικότητα εσείς δεν είδατε ούτε τον Χριστό ούτε τον Μωάμεθ είδατε μόνο την δική σας ψυχή.

Ο Θεός ας σπεύσει σε βοήθειά σας

(Από το βιβλίο: «Δρόμος δίχως Θεό δεν αντέχεται...» - ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Α΄ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ, εκδόσεις «Εν πλώ», 2009, σελ. 313-315)

ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 2026

Ἀριθμ. Πρωτ. 846                                                                                                  30 Μαρτίου 2026 Ε.Η.

 

ΕΟΡΤΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΕΠΙ ΤΗ ΚΟΣΜΟΧΑΡΜΟΣΥΝΩ ΕΟΡΤΗ

ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

 

«Χθές συνεθαπτόμην σοι Χριστέ, συνεγείρομαι σήμερον ἀναστάντι σοι. Συνεσταυρούμην σοι χθές, αὐτός με συνδόξασον Σωτήρ, ἐν τῇ βασιλείᾳ σου»1

 

Τέκνα ἐν Κυρίω ἀγαπητά,

Ἡ ἄπειρος ἀγάπη καί φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ μᾶς ἀξίωσε νά ἀκούσωμε γιά μία ἀκόμη φορά, παρά τοῦ καθημένου ἐντός τοῦ κενοῦ μνήματος φωτεινοῦ Ἀγγέλου, τό κοσμοχαρμόσυνο μήνυμα τῆς ἐκ νεκρῶν Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ: «Ἰησοῦν ζητεῖτε τόν Ναζαρηνόν τόν ἐσταυρωμένον; ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὦδε· ἴδε ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτόν» 2

Ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς Χριστός, ὁ ὁποῖος τή Μεγάλη Παρασκευή ἐσταυρώθη, ἀπέθανε καί ἐτάφη, σήμερον ἀνέστη ἐκ τάφου τριήμερος. Ὁ Ἰησοῦς τῆς Ναζαρέτ, ὁ ἐκ Παρθένου γεννηθείς, προσηλώθηκε ἐκουσίως στό Σταυρό καί ἔλαβε τήν προσωνυμία ἐσταυρωμένος. Μέγα τό μυστήριο τοῦ Σταυροῦ καί μέγα τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, διότι ἐπί τοῦ ξύλου αὐτοῦ ἐκρεμάσθη ὁ Κύριος τῆς Δόξης.

Ὡς ἀληθινός Θεός δέν ἀπέθανε, ὥστε νά χρειασθεῖ καί νά ἀναστηθεῖ. Ὡς πραγματικός ἄνθρωπος, ὅμως, ἀπέθανε ἀληθινά καί μάλιστα σταυρώθηκε καί ἀπέθανε ὄχι ἁπλῶς ὑπέρ ἡμῶν, ἀλλά ἀντί ἡμῶν. Ἔτσι νικήθηκε ὁ ἔσχατος ἐχθρός τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος εἰσῆλθε στή φύση μας, μετά τήν πτώση, ὡς συνέπεια τῆς ἁμαρτίας, δηλαδή ὁ θάνατος. Ὁ Χριστός ἀπεδείχθη ἤδη ἐπί τοῦ Σταυροῦ, ὡς νεκρός, νικητής τοῦ θανάτου καί αὐτό εἶναι μέγα θαῦμα

Ὁ Χριστός κατελθών «μέχρις Ἅδου ταμείων» 3 ἐλευθέρωσε τόν Ἀδάμ καί τήν Εὔα, ἀλλά καί πάντας τούς ἐξ Ἀδάμ. Ἐνῶ ἡ Θεότης Του παρέμεινε ἀδιαίρετη καί ἀπό τήν ἐν Ἅδη κατελθοῦσα ψυχή Του καί ἀπό τό ἐν τάφω κείμενο σῶμα Του, ἐνικήθη ὑπ΄ Αὐτοῦ, ὡς Θεανθρώπου, μαζί μέ τόν θάνατο καί ἡ φθορά, ἀφοῦ μέ τήν Ἀνάστασή Του ὁ Χριστός συνανέστησε τήν ἀνθρώπινη φύση μας.

Αὐτό εἶναι καί τό βαθύτερο νόημα τῆς Ἀναστάσεως: Ἡ ὑπό τοῦ Χριστοῦ ἀνάσταση τοῦ ἀνθρώπου, ἡ μετά τοῦ Χριστοῦ συνανάστασή μας, ἡ ἐν Χριστῶ ἀνάσταση καί ἀνακαίνιση τῆς πεπτωκυΐας ἀνθρωπίνης φύσεώς μας. Ἀνάστασις δέ, εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὅπως ἄλλωστε Ἐκεῖνος τό διεκήρυξε λέγων: «Ἐγώ εἰμί ἡ ἀνάστασις καί ἡ ζωή. Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, κἂν ἀποθάνη, ζήσεται· καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ ἀποθάνη εἰς τὸν αἰῶνα» 4 .

Ἑπομένως, ἡ νίκη κατά τοῦ θανάτου καί ἡ λύτρωση τοῦ ἀνθρώπου προέρχονται καί παρέχονται ἀπό τόν ἐσταυρωμένο καί ἀναστάντα Θεάνθρωπο Χριστό. Μάλιστα, ὅπως ὁμολογοῦμε στόν σπουδαῖο πασχάλιο ὕμνο «Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι», Σταυρός καί Ἀνάσταση εἶναι ἀλληλένδετα καί ἀδιάσπαστα. Ἄνευ Σταυροῦ δέν ὑπάρχει Ἀνάσταση καί Ἀνάσταση χωρίς Σταυρό σημαίνει Ἀνάσταση χωρίς Χριστό!

Γι΄ αὐτό καί τό Ὀρθόδοξο Πάσχα, ὅπως καί τό ὀρθόδοξο Χριστιανικό ἦθος, εἶναι σταυροαναστάσιμα. Ἡ ἴδια ἡ ζωή τῶν πιστῶν χρειάζεται νά εἶναι σταυροαναστάσιμη, πράγμα πού σύν Θεῶ ἐπιτυγχάνεται μέ τό συνδυασμό τῆς πίστεως μέ τήν ἄσκηση, τῆς σταυρώσεως τῶν παθῶν μας μέ τή θυσιαστική ἀγάπη γιά τόν πλησίον μας, τῆς βιωματικῆς πίστεως μέ τήν Ὁμολογία καί τό μαρτύριο.

Ἐνῶ, ὅμως, ὁ Κύριος τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου σταυρώνεται γιά νά ἐλευθερώσει τόν ἄνθρωπο ἀπό τήν ἁμαρτία καί τό διάβολο καί γίνεται ὄντως «ὁ θάνατός Του ἡ ζωή μας», ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ἀρνεῖται τό Σταυρό. Ἀκόμη καί ὁ πιστός τῆς ἐποχῆς μας μᾶλλον ἀποφεύγει τό Σταυρό, τή στενή καί τεθλιμμένη ὁδό 5 , παρασύρεται καί ἀκολουθεῖ τή λογική τῶν αἰσθήσεών του. Προτιμᾶ τίς ἀνέσεις ἀπό τήν ἐλευθερία, παραμένει στήν ἐπιφάνεια, παραθεωρεῖ ὅτι ὁ Χριστός ἀκόμη καί μετά τήν Ἀνάστασή Του καλεῖ στό Σταυρό, τό μαρτύριο καί τίς θλίψεις.

«Καθώς ἀπέσταλκέ με ὁ Πατήρ, κἀγώ πέμπω ὑμᾶς» 6 εἶπε ὁ Ἀναστάς Κύριός μας πρός τούς μαθητές καί Ἀποστόλους Του. Κι ἐκεῖνοι ἐπορεύθησαν σέ ὅλον τόν κόσμο κηρύττοντες Χριστόν ἐσταυρωμένον καί ἀναστάντα. Ἡ ἀγάπη τους γιά τόν Κύριο καί Διδάσκαλό τους ἐπιβεβαιώθηκε, ὄχι μόνο μέ τήν πίστη τους ἀλλά καί μέ τή θυσία τους γι΄ Αὐτόν.

Ὡς μάρτυρες τῆς Ἀναστάσεώς Του καί μέ τή βεβαιότητα τῆς Ἀναστάσεως νίκησαν τό θάνατο μέ τήν ἀγάπη Του καί τόν κόσμο μέ τήν Πίστη Του. Ὅσοι πιστεύουμε ὀρθοδόξως στόν μόνο ἀληθινό Τριαδικό Θεό καί ὁμολογοῦμε τό ἕνα σωτήριο Βάπτισμα στό ὄνομά Του, κατά τό ὁποῖο συνετάφημεν καί συνανέστημεν τῶ Χριστῶ, χάριτι Θείᾳ ἔχουμε αἰώνια προοπτική, ὄχι μόνο προσδοκώντας ἀνάσταση νεκρῶν καί ζωήν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος, ἀλλά ἀποδεχόμενοι καί βιώνοντας, κυρίως ἐν τῆ Θείᾳ Λατρείᾳ, τήν ἀλήθεια ὅτι ἡ ἐν Χριστῶ ἀνάστασή μας, ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν καί ἡ αἰώνιος ζωή ἀρχίζουν ἀπό ἐδῶ στή γῆ καί συνεχίζονται στό ἐπέκεινα.

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Ἠ Ἐκκλησία, ὡς τό Σῶμα τοῦ Ἀναστημένου Χριστοῦ, μᾶς καλεῖ νά λάβωμε πεῖρα τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Μᾶς καλεῖ νά ἰδοῦμε τήν Ἀνάστασή Του, τήν ὁποίαν δέν εἶδαν οἱ φυλάσσοντες τόν Τάφον Του στρατιῶτες, ἐνῶ τήν εἶδαν στό πρόσωπο τοῦ Ἀναστάντος Χριστοῦ οἱ ἀνδρεῖες Μυροφόρες, μέ πρώτη τήν Κυρία Θεοτόκο καθώς καί οἱ μαθητές Του. Μᾶς καλεῖ, ἀφοῦ καθάρουμε τίς αἰσθήσεις μας, νά γευθοῦμε στή ζωή μας τη γνήσια χαρά, τήν ἀληθινή εἰρήνη, τή συγχώρηση, τήν πραγματική ἐλευθερία πού πηγάζουν ἀπό τό Ζωοδόχο μνήμα  τοῦ Χριστοῦ καί νά γίνουμε μάρτυρες τῆς Ἀναστάσεώς Tου.

Συγχωρήσωμεν, λοιπόν, πάντα τῆ Ἀναστάσει καί οὕτω βοήσωμεν:

Χριστός Ἀνέστη!

 

Διάπυρος πρός τόν Ἀναστάντα Κύριον εὐχέτης πάντων ὑμῶν

 

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

† Ὁ Ἀθηνῶν ΣΤΕΦΑΝΟΣ

 

1 Τροπάριο ἐκ τῆς γ΄ Ὠδῆς τοῦ Κανόνος τῆς Ἀναστάσεως

2 Κατά Μᾶρκον, κεφ. ιστ΄, στ. 6

3 Τροπάριο ἐκ τῆς η΄ Ὠδῆς τοῦ Κανόνος τοῦ Μεγάλου Σαββάτου

4 Κατά Ἰωάννην κεφ.ια΄, στ. 26

5 Πρβλ. Κατά Ματθαῖον ζ΄, 14 «ὅτι στενὴ ἡ πύλη καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωήν, καὶ ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εὑρίσκοντες αὐτήν».

6 Κατά Ἰωάννην κεφ. κ΄, στ. 21